 Prof. Dr. Göksel Demirer Orta Doğu Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Tarih: |
||||
|
|
||||
|
Özellikle 20. Yüzyıl’ın ikinci yarısında baş döndürücü bir hıza ulaşan teknolojik ve endüstriyel gelişmelerin beraberinde getirdiği çevresel değerlerin tahribi ve yenilenemeyen kaynakların hızla azalması günümüzde ivmelenerek sürmektedir.
Endüstrileşme ve yaşam biçimlerindeki değişmeye paralel olarak ortaya çıkan atıklar, zaman içinde logaritmik bir artış göstermiş ve bu atıklardan kaynaklı yaşanılan yerel çevre sorunları küresel bir boyut kazanmıştır. Ozon tabakasındaki delinme, küresel ısınma, asit yağmurları, çeşitli doğal alıcı ortamlara -özümseme kapasitelerinin çok üzerindeki miktarlarda- yapılan toksik ve tehlikeli atık deşarjları bu kapsamda sayılabilir.
Alışılagelmiş kirlilik kontrolü yaklaşımların tersine TÜ proaktif bir yaklaşımdır. Kirlilik kontrolü yaklaşımları üretim ve tasarım aşmalarını değişmez faktörler olarak benimseyip kirliliği de bu aşamaların kaçınılmaz bir sonucu olarak görmekte ve kirlilik meydana geldikten sonra bu soruna çözüm getirmeye çalışmaktadır. Dolayısı ile bu yaklaşımlar kirliliği daha iyi tanımlama ve atıkları arıtma ve bertaraf etme üzerine odaklanmakta ve kuruluşlara önemli miktarlarda ek maliyet getirmektedir. Öte yanda, TÜ yaklaşımları kirliliği ve atıkları dizayn, kaynak kullanımı ve üretim prosesleri aşamalarındaki yetersizlik, verimsizlik ve etkisizliğin bir sonucu olarak görmekte ve soruna bu aşamalarda gerekli gelişmeleri sağlayarak çözüm getirmeyi amaçlamakta, dolayısı ile sadece atık oluşumunu azaltmakla kalmamakta aynı zamanda ekonomik faydalar da sağlamaktadır.
Yukarıda da belirtildiği gibi, TÜ günümüz çevre sorunlarına kalıcı çözümler getirebilme kabiliyetine sahip önleyici uygulamalara dayanan bir yaklaşımdır. Gün geçtikçe dünyada bu anlayışı benimseyen ülke sayısı gittikçe artmakta, ulusal ve uluslararası ölçekte birçok kurumun da desteğiyle temiz üretim uygulamaları her türlü üretim faaliyetinde benimsenmeye ve uygulanmaya başlanmaktadır.
Ülkemizde de TÜ konusunda bazı çalışmalar yapılmış olmasına rağmen, bu çalışmalar yeterli düzeye ulaşamamıştır. Bu durumun nedenlerinden biri de bu konu hakkında ilgili kuruluşların ve özellikle halkın yeterli şekilde bilgilendirilmemesi ve özendirilmemesidir. Özellikle, TÜ hakkında yeterli miktarda bilgilendirici yazılı dokümanın olmaması ve olanların da herkese tarafında ulaşılabilir durumda olmaması bu durumu daha da kötüleştirmektedir.
Hazırladığımız bu site, bu bilgi kaynağı eksikliğini gidermek ve TÜ konusunda çalışmalar yapan kişiler arasında karşılıklı iletişim olanağı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Sitemiz, TÜ konusuyla ilgilenen gönüllülerin de katkısıyla bir temiz üretim bilgi kaynağı oluşturmayı hedeflemektedir. Bu yüzden, dışarıdan gelecek her türlü katkıya açık olduğumuzu belirtmek isteriz. Umarız, bu site ülkemizde yapılacak olan TÜ çalışmalarına az da olsa katkıda bulunur. |
YENİ ................... Temiz Üretim Elektronik Belge Arşivi ................... Sunum Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim: Türkiye Yolun Neresinde?
Prof. Dr. Göksel N. Demirer AB Katılım Sürecinde
Türkiye için Sürdürülebilir
................... Sunum Şeker Endüstrisinde Temiz Üretim Olanakları
Prof. Dr. Göksel N. Demirer
Şeker Fabrikalarında Atıksu
Problemleri, Çözüm Yolları, Atıksu Arıtma Alternatifleri, Verimli Su
Kullanımı Semineri ...................
|
|||
|
......................................................................... 01.09.2006 tarihinden beri ziyaretçi sayımız
Temiz Üretim Bilgi Kaynağı © 2007 Bu site Ünal ŞEN tarafından tasarlanmıştır. Görüş ve önerileriniz için: unalsen@gmail.com |
||||
Alıcı
ortamların kirlilik özümseme kapasitelerinin aşılmaya başlanması, doğal
ortamdaki dengelerin geri dönüşü zor/imkansız bir şekilde değişiyor olması,
çevre kirliliği kaynaklı büyük ölçekli sağlık sorunlarının gündeme gelmesi
ve doğal kaynakların hızla tüketilmesi, vb. süreçler sonucu çevre
sorunlarının bir kriz boyutuna ulaşması özellikle zengin Kuzey
ülkelerinden başlayarak bu soruna farklı bakış açılarını da beraberinde
getirdi. Geleneksel olarak oluşan büyük miktarlarda atığın alıcı ortamlara
verilmeden önce çeşitli arıtma yöntemleri ile uzaklaştırılması (ki bu
zararlı maddelerin ortadan kalkmasını değil sadece bir fazdan başka bir
faza dönüştürülmesini sağlayan bir yaklaşımdır) arıtılması, oluşan atık
miktarının ve arıtım maliyetinin sürekli artması ile alıcı ortam deşarj
standartlarının, kamuoyunda yükselen çevre bilincine paralel olarak,
sürekli düşürülmesi endüstriyi bu sorun için daha ucuz çözüm yollarını
aramaya yöneltti. 
Bu yeni yönelim sonrası yapılmaya başlanılan çalışmalar sonucu alınacak
basit önlemlerle bile üretim sürecinden faydalı bir ürüne dönüşemeden
geçerek atık haline gelen hammaddelerin daha etkin kullanımı sonucu bu
kayıpların önlenebileceği ve aynı zamanda atık üretiminin azalabileceği
ortaya çıktı. Bunu ürünlerin maddesel içeriklerinin azaltılması, üretim
için kullanılan maddelerin çevreye daha az zararlı olan maddeler ile
değiştirilmesi, üretim ve kullanım esnasında gerekli olan su ve enerji
ihtiyaçlarının düşürülmesi gibi yaklaşımlar izledi. Sonuçta atık
azaltılması, kirlilik önleme, geri dönüştürme, yeniden kullanım, ürünün
çevreye daha duyarlı tasarımı, vb. konular üzerinde yapılan araştırmalar
hızla artmış ve bir zamanların “ütopya”sı olan ürün ve hizmetlerin ardında
daha az artık ve atıklar bırakarak üretilmesi fikri örnek uygulamalarıyla
beraber gündelik yaşamımıza Temiz Üretim
(TÜ) adı altında girmeye başlamıştır. 